Arkeoloji; Sembol ve İmge

sembol, imge, psikanaliz, terapi, tarih, arkeoloji

sembol, imge, psikanaliz, terapi, tarih, arkeoloji

Anahtar Kelimeler: sembol, imge, psikanaliz, terapi, tarih, arkeoloji

Arkeoloji ve tarih biliminin araştırmalarına bakıldığında yazı öncesi döneme ait çeşitli sembollerin varlığı ve bu sembollerin dönem içerisinde bir anlatımın karşılığı olduğu belirtilmektedir. İnsan uzuvları, insan, hayvan, bitki gibi çeşitli sembollerin o dönem için bir iletişim aracı idi. Bu şekilde gelişen dil ve yazı öz itibari ile bu sembollerin daha evrensel kullanımlarından başka bir şey değildir. Tarih öncesi dönem olarak tanımlanan yazının bulunmasından önceki dönemlerde  insanların kendilerini ifade etme ihtiyaçları semboller aracılığı ile karşılanıyorken tarih sonrasında yazı ile bu ihtiyaç karşılanmaktadır.

Tıpkı tarihte olduğu gibi insan yaşamında da bir döneme tarih öncesi, bir dönemden sonrasına tarih sonrası dönem demek yanlış olmayacaktır. Nasıl tarih öncesi bir döneme ait sembolü anlamak için çeşitli bilgi, birikim ve tecrübeye ihtiyaç duyuyorsak, insanın hayatındaki tarih öncesi dönemi anlamlandırmak için bir takım bilgi, birikim ve tecrübeye ihtiyaç duymaktayız. Çoğu zaman bu yetilere sahip olmak pek mümkün değil, ancak bir arkeolog ya da tarihçi gibi çeşitli tekrarlar ile anlamlandırmaktan öteye gidemeyiz.

Sembollerin/İmgelerin Analizi ve Anlamlandırılması

Yeni doğan çocuk, henüz kendisini ve ihtiyaçlarını ifade etmek için bir yol bilmemektedir. Ancak dürtüsel olarak arayış içerisinde, içsel olarak da ihtiyaçlarının karşılanmasını beklemektedir. İhtiyaçlarını karşılayacak bakım veren ise çeşitli tecrübeler ile bu ihtiyaçları anlamaya/duyumsamaya çalışır. Bu ikili çalışma belirli süre sonra, yeni doğan çocuğun bakım verenin dilini öğrenme, bakım verenin de yeni doğanın dilini anlamaya çalışmasıyla git gide kolaylaşmaktadır. Bu süreçte kimi zaman yeni doğan için anlamlı olan sesler çıkmakta, zaman içerisinde bakım veren içinde anlamlı hale gelmekte ancak bu ilişkinin dışında kalan öteki için tıpkı tarih öncesi dönemdeki bir sembolün anlamı kadar anlamsız gelebilmektedir. Semboller ile anlaşmanın sağlanmaya çalışıldığı bu dönemde bazı anlatılar bakım veren/öteki tarafından anlaşılmadan dolayısıyla ihtiyaç karşılanmadan sönümlenmiş/unutulmuş/bastırılmış olabilir. Ancak bu ihtiyaç unutulmadan bir yerde muhafaza edilip söz ile kendini ifade etme dönemine girilmiş olsa da ifade edilmeden kalabilmektedir. Çoğu zaman yetişkin tarafından net bir şekilde görülemeyen/anımsanmayan bir anı olarak karanlıkta kalmaktadır.

Terapi İçerisinde Sembol ve İmge

Psikanalitik süreç içerisinde aktarımın içerisinde kimi zaman söz öncesi döneme ait yaşantıların ortaya çıktığı bildirilmiştir. Bu tıpkı söz öncesi döneme ait bir sembol şeklinde ortaya çıktığı gibi.. kimi zaman da o döneme ait ihtiyacın karşılanmış/karşılanmamış olmasına dair duygusal tepki olabilmektedir. Psikanalizin içsel olarak gerginlikleri analiz etmesi ve sonucunda iç dünya ile dış dünya uyumunun sağlanması beklenmektedir. Söz öncesi döneme ait gerginliklerin de analizi çoğu zaman büyük dirençlerle karşılaşılabilinir. Bu süreç içerisinde diğer aktarımlar kadar anlam ve önem arz etmektedir. Ortaya çıkan ya da çıkma ihtimali olan direnç kişinin savunma mekanizmasına ait bir direnç olabilir. Belki de  kişinin zihninden kolay kolay çıkaramayacağı kadar eski ve derin olmasının da etkisi olabilir. Anahtar Kelimeler: sembol, imge, psikanaliz, terapi, tarih, arkeoloji

Ancak terapi için sembol ve imgenin anlamı yalnızca söz öncesi döneme ait aktarımlar için önemli değil. Çoğu zaman sembol ve imgelerin işaret ettiği aktüel yaşantının yanında bir anıya da temas etmektedir. Bu sebeple, sembol ve imgelerin analizi aynı zamanda kişinin bilinçdışının analizi anlamını da taşıdığı unutulmamalıdır.

Psikoloji yazı dizisinin devamı için makaleler sayfasını ve sosyal medya hesabımızı takipte kalabilirsiniz.